تبلیغات

دانستنیها - دلفین نابغه شگفت انگیز
دانستنیها
یکشنبه 8 آذر 1388

دلفین نابغه شگفت انگیز

یکشنبه 8 آذر 1388

نوع مطلب :دانستنی ها، حیات وحش، 
نویسنده :بهروز

                     دلفین نابعه شگفت انگیز                   

                   حس می‌کند، می‌شنود، می‌فهمد و قدرت یادگیری خارق‌العاده‌ای                         

دنیاى آرام آب‌ها با سکوت حاکم بر آن، انسان را به ژرفاى زندگى و هماهنگى شگفت‌انگیز آن مى‌برد. زیبائی، آرامش و سکوت دنیاى زیر آب همراه با جانوران آن، سال‌هاى درازى است که نظر انسان را به خود جلب کرده و او همواره در جستجوى راهى براى نفوذ به این دنیاى اسرارآمیز و آگاهى از نحوهٔ زندگى آبزیان است. یکى از این جانوران جالب شگفت‌انگیز، دلفین‌ها هستند. دیر زمانى است که دلفین‌ها حس کنجکاوى انسان‌ها را سخت متوجه خود کرده‌اند. ما شیفتهٔ ظرافت‌، هوش و بازیگوشى آنها هستیم. حرکت‌هاى دلپذیر و زیبا، صداى شیرین و سیستم‌هاى اجتماعى و پیچیدهٔ آنها، همیشه براى انسان‌ها جالب و مجذوب‌کننده بوده و شنا کردن با دلفین‌ها یکى از شانس‌هاى زندگى امروزى به‌شمار مى‌رود.

براى نخستین‌بار در سال ۱۹۷۸ بود که مطالعه روى دلفین‌هاى خال‌دار توسط پژوهشگران آغاز شد. دلفین‌ها کوچکترین عضو خانوادهٔ وال‌ها هستند. وال‌ها نیز در زمرهٔ نهنگ‌هاى دندان‌دار قرار مى‌گیرند. به‌صورت طبیعى دلفین نر کمى بزرگتر از دلفین ماده است و البته به‌طور قابل ملاحظه‌اى سنگین‌تر.

طول زندگى دلفین‌ها به فاکتورهاى متنوعى بستگى دارد، مانند فعالیت‌هاى روزانه‌ آنها و همین‌طور مکانى که آنها در آن زندگى مى‌کنند. متوسط طول عمر یک دلفین ممکن است حدود۲۰ سال باشد، اما طول عمر بعضى از آنها به ۴۸ سال نیز مى‌رسد. براى تخمین سن دلفین‌ها از تعداد لایه‌هاى دندان‌ها استفاده مى‌کنند. بیمارى‌هائى که ممکن است یک دلفین به آنها دچار شود، بیمارى‌هاى ویروسى یا عفونت‌هاى قارچى یا میکروبى است. علاوه بر این، دلفین‌ها ممکن است به مشکل‌هاى دیگرى نظیر اختلال‌هاى تنفسی، گوارشی، زخم معده، تومور و بیمارى‌هاى پوستى نیز دچار شوند و البته این جانوران از دست قاتلان خود شکارچیانى همچون کوسه‌ماهى‌ها، وال‌هاى قاتل و مهمتر از همه بشر نیز در امان نیستند. یکى از شگفت‌انگیزترین قسمت‌هاب بدن این موجود ترکیب و هماهنگى رنگ پوست آن است. پوست یک دلفین از رنگ‌هاى خاکستری، خاکسترى سبز و خاکسترى قهوه‌اى در پشت شروع و به رنگ سفید یا سفید صورتى در زیر شکم یا تنهٔ حیوان ختم مى‌شود. رنگ‌هاى متنوع پوست دلفین، او را در بیشتر مواقع از دست شکارچیان در امان نگه مى‌دارد. وقتى از بالا به یک دلفین نگاه مى‌کنیم، سطح مشکى (خاکستری) پشت او با سطح تاریک زیر آب یکى مى‌شود و وقتى از پائین به او نگاه مى‌کنیم، سطح سفید زیر شکم او با سطح روشن روى آب در هم مى‌آمیزد و ما نمى‌توانیم در این مواقع دلفین‌ها را ببینیم. پوست دلفین مانند پوست بدن انسان بسیار حساس و ظریف است و با ضربه‌اى به راحتى صدمه مى‌بیند. حس شنوائى و دستگاه شنوائى دلفین‌ها، بسیار حساس و پیچیده است. حس شنوائى در دلفین‌ها علاوه بر تشخیص صداها بر تعادل، چرخش و پیچیدن بدن به کار گرفته مى‌شود. حس بینائى این حیوان هم در درون آب و هم در بیرون آب بسیار خوب است، به این دلیل که چشم دلفین‌ها قابلیت انطباق‌پذیرى بالائى دارد.

دلفین‌ها زمان زیادى از روز را براى لمس کردن و نوازش یکدیگر صرف مى‌کنند. حس لامسه، قدرت و توانائى مانورهاى بیشتر و وسیع‌تر را به این جانور مى‌دهد. حس چشائى دلفین‌ها نیز در نوع خودش دنیائى شگفت‌انگیز است.

اما تنها حسى که در حیوان ضعیف است، حس بویائى او مى‌باشد. زیرا قسمتى از مغز که مربوط به حس بویائى است در دلفین‌ها وجود ندارد به همین دلیل حس بویائى بسیار محدودى دارند.

اگر روز دلفین‌ها را به سه قسمت تقسیم کنیم، یک‌سوم آن را به خواب و استراحت،یک‌سوم دیگر را به خوردن و یک‌سوم باقى‌مانده را به بازى‌گوشى و انتخاب جفت مى‌‌گذرانند. دلفین‌ها اغلب با هدایت یک سرگروه، به‌صورت گروهى زندگى مى‌کنند و زندگى اجتماعى دلفین‌ها همانند انسان‌ها است. به‌طورى‌که اگر آنها را از یکدیگر جدا کنیم، رنج مى‌برند و دچار افسردگى مى‌شوند و حتى ممکن است منجر به مرگ آنها شود.

صداها را براى آشنائى با یکدیگر در زمان جفت‌گیرى نیز استفاده مى‌کنند. اندازهٔ مغز دلفین‌ها قابل مقایسه با مغز انسان‌ها است.

دلفین‌ها جانورانى هستند که در میان جانداران پس از انسان‌ها داراى بزرگترین مغز هستند. در گذشته‌ها ما فکر مى‌کردیم فقط انسان‌ها و میمون‌هاى بزرگ داراى حافظه‌اى قوى هستند، اما دکتر ”دایانا هیس“ پژوهشگر در آکواریوم نیویورک در این‌باره مى‌گوید: ”دلفین‌ها حافظهٔ فوق‌العاده‌اى دارند و بسیار زود یاد مى‌گیرند.“

مجله شادکامى و موفقیت